İTHALİ YASAK EŞYA NEDİR ?

Cevap: Türkiye Gümrük Bölgesine ithali yasak eşyayı belirleme yetkisi, birincil olarak Ekonomi Bakanlığına aittir. Bu çerçevede, çevrenin korunması yönünden belirli atıklar (2018/3 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği), kimyasal maddeler (2018/6 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği) ve bazı hurdaların (2018/23 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği) ithali yasaktır.

 

İTHALİ İZNE BAĞLI EŞYA NEDİR ?

Cevap: İthalat rejimi çerçevesinde gerçekleştirilecek işlemlerde, uygulanacak prosedür ve ilgili kurumlardan alınması gereken izinler Ekonomi Bakanlığı tarafından yayımlanan İthalat Tebliğleri ve Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri kapsamında düzenlenmektedir. Söz konusu tebliğler kapsamında ithalinde izin alınması gereken eşya ve ilgili Bakanlıkların bilgileri aşağıda sıralanmıştır:

  • İthali uygunluk denetimine tabi atıklar, kontrole tabi katı yakıtlar, bazı atık pil ve akümülatörler, çevrenin korunması yönünden kontrol altında tutulan metal hurdalar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının izin ve denetimine tabidir.
  • Kullanılmış veya yenileştirilmiş eşya, “CE” işareti taşıyan bazı ürünler, banknot ve benzeri kıymetli evraka mahsus kâğıtlar, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi ekinde yer alan kimyasal maddeler, bazı oyuncaklar, bazı frekans ve/veya lisans kısıtlaması olan ürünler, bazı kişisel koruyucu ürünler, bazı tekstil ve konfeksiyon ürünleri, bazı tıbbi cihazlar, bazı tarım ürünleri Ekonomi Bakanlığının izin ve denetimine tabidir.
  • İthali özel izne tabi maddeler ve müstahzarlar ve Sağlık Bakanlığınca denetlenen ürünler, Sağlık Bakanlığının iznine tabidir.
  • Veteriner Kontrollerine Tabî Olan Hayvan ve Ürünler, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının kontrolüne tabidir.
  • Ozon tabakasını incelten maddeler ve bazı orman yetiştirme materyalleri; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının gerekli izinlerine tabidir.
  • Bazı tütün, tütün mamulleri, alkol ve alkollü içkiler için Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca uygunluk belgesi düzenlenir
  • Bazı patlayıcı maddeler, ateşli silahlar, bıçaklar ve benzeri aletler, bazı harp silahları ve bunların aksam ve parçaları, Milli Savunma Bakanlığının iznine tabidir.
  • Radyoaktif maddeler ile bunların kullanıldığı cihazlar, Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun uygunluk yazısına tabidir.
  • Yüksek yoğunluklu tatlandırıcılar, Şeker Kurumunun uygunluk yazısına tabidir.
  • Haritalar ve harita bilgisi içeren eşya, Milli Savunma Bakanlığı ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığının uygunluk yazılarına tabidir.
  • İthalinde garanti belgesi aranacak maddeler, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının onaylayacağı garanti belgesine tabidir.
  • Karayolu taşıt araçları, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca düzenlenecek uygunluk yazısına tabidir.
  • Sivil hava taşıtları ve bunlarda kullanılmaya mahsus maddeler, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının uygunluk yazısına tabidir.
  • İş sağlığı ve güvenliğini etkileyen bazı maddeler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından düzenlenen kontrol belgesine tabidir. Gübre, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının uygunluk yazısına tabidir.

 

İTHALATTA GEREKLİ İZİNLERİN  ALINMAMASI  HALİNDE NASIL İŞLEM YAPILIR ?

Cevap: Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesi gereğince; muayene işlemleri sırasında veya eşyanın tesliminden sonra yapılan kontrollerde eşyanın diğer kurumlarca gerçekleştirilecek denetimlere tabi iken değilmiş gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi üzerine gerekli kontrollerin yapılmasını teminen yükümlü ilgili kuruma yönlendirilir.
İlgili kuruma yapılan yönlendirme veya bilgilendirme neticesinde olumsuz denetim sonucu alınması veya eşyanın tabi olması gereken ithalat kontrolleri yapılmadığı halde yapılmış gibi gösterilmesi halinde ise Gümrük Kanununun 235 inci maddesi gereğince; eşyanın kamu mülkiyetine geçirilmesinin yanı sıra eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında ceza uygulanır.

 

HURDA VE ATIK  İTHALİNE İLİŞKİN UYGULAMA NEDİR ?

Cevap: İthali yasak ve izne bağlı olan hurdalar 2018/23 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği ve atıklar ise 2018/3 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği ekinde tarife bazında belirlenmiştir
 

KIYMETLİ MADEN  TAŞ VE EŞYA İTHALİNDE UYGULAMA NASILDIR ?                                                   Cevap: Kıymetli maden, taş ve eşya Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’ın 2’nci maddesinde tanımlanmış olup bunların serbest dolaşıma giriş işlemleri yine bu Karar ve bu Karar’a istinaden düzenlenen Tebliğler kapsamında yapılmaktadır.
Diğer taraftan, ham elmasın ithalat işlemleri Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair Karar ve bu Karar’a istinaden düzenlenen Tebliğ kapsamında Kimberley Süreci Sertifika Sistemi dahilinde yapılmaktadır.

İTHALİ YASAK VEYA İTHALİ İZNE BAĞLI ÜRÜNLERİN İTHALİNDE  4458 SAYILI VE 5607 SAYILI  KANUNLARA MUHALEFET EDİLEREK YAPILAN İTHALATLARIN CEZAİ MÜEYYİDELERİ VAR MIDIR  ? VARSA NELERDİR ?                                                                                                                                                    Cevap : Evet cezai müeyyideleri vardır. Bu cezalar anılan kanunların ilgili maddelerinde belirlenmiştir. yaptırımlar , yapılan fiile göre ayrı ayrı veya hepsi birlikte de uygulanabilir.

 

YOLCU BERABERİ EŞYA TİCARİ OLARAK DEĞERLENDİRİLİRSE  NASIL İŞLEM YAPILIR ?
Cevap : Gümrük Kanununun 235 inci maddesi üçüncü fıkrası gereğince; yolcuların, gümrük mevzuatına göre kişisel ve hediyelik eşya kapsamı dışında olup beyanlarına aykırı olarak üzerlerinde, eşyası arasında veya taşıma araçlarında çıkan ya da başkasına ait olduğu halde kendi eşyasıymış gibi gösterdikleri eşyanın gümrük vergileri iki kat olarak alınır ve eşya sahibine teslim edilir. Gümrük vergileri ödenmediği takdirde, eşya gümrüğe terk edilmiş sayılır.

Bununla birlikte, ister yolcunun şahsına ve ailesinin kullanımına yönelik olarak ister hediyelik olarak beraberinde getirdiği eşyanın tek başına kıymetinin 1500 Avro'yu aşması halinde, söz konusu eşyaya yürürlükte olan ithalat vergilerine ilişkin oranlar ve ticaret politikası önlemleri uygulanarak eşyanın serbest dolaşıma giriş işlemleri tamamlanır. Bir kez daha vurgulanması gereken; anılan eşyanın tek başına kıymetinin 1500 Avro'yu aşması halinde ticari miktar ve mahiyet arz edip etmediğine bakılmaksızın gümrüğe beyan edilmesinin zorunlu olduğudur.

YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ STATÜSÜ NEDİR ?

Cevap : Yetkilendirilmiş Yükümlü  , Gümrük yükümlülüklerini yerine getiren , kayıt sistemi düzenli ve izlenebilir olan , mali yeterlilik , emniyet ve güvenlik standartlarına sahip bulunan , kendi oto kontrolunu yapabilen güvenilir firmalara gümrük işlemlerinde bir takım kolaylık ve imtiyazlar tanıyan uluslararası bir statüdür.

 

SERTİFİKA SAHİPLERİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ NELERDİR?

Cevap : Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahiplerinin aşağıda belirtilen yükümlülükleri yerine getirmesi zorunludur;

  • Sertifika için aranan koşullar ve/veya sertifika kapsamında kullanılan yetkiler için aranan ek koşullardan herhangi birinde değişiklik ortaya çıkması durumunda, bu değişikliğin sertifikayı düzenlemiş olan bölge müdürlüğüne bildirilmesi,
  • Adına düzenlenmiş sertifikanın, sertifika kapsamı hak ve yetkilerin, sertifika numarasının, onaylanmış ihracatçı (A.TR) yetki numarasının, onaylanmış ihracatçı (EUR) yetki numarasının, onaylanmış ihracatçı (İYG) yetki numarasının, izinli gönderici yetki numarasının, izinli alıcı yetki numarasının, ithalatta yerinde gümrükleme yetki numarasının ve/veya özel tipte mühürlerin başkası tarafından kullanıldığının öğrenilmesi halinde, bu durumun sertifikayı düzenlemiş olan bölge müdürlüğüne bildirilmesi,
  • Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası için aranan koşullar ve/veya sertifika kapsamında kullanılan yetkiler için aranan ek koşulların sağlanmaya devam edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak gümrük idaresi tarafından yapılacak kontroller için gerekli her türlü kolaylığın sağlanması,
  • Yetkilendirilmiş yükümlü başvuruları için aranan soru formunun, Gümrük Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen kişilerin denetiminde sertifikanın düzenlendiği tarihten itibaren yılda bir kez güncellenerek sertifika sahibinin mevcut durumunu yansıtacak şekilde hazırlanıp sertifikayı düzenlemiş olan bölge müdürlüğüne gönderilmesi.
  • Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün tanınmasına ilişkin koşullarda değişiklik yapılması veya ilave koşulların eklenmesi ya da koşulların değerlendirilmesine ilişkin kriterlerde değişiklik yapılması halinde gümrük idaresince tanınan altı aylık süre içerisinde bu değişikliklere uyum sağlanması,
  • Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünce risk oluşturulabileceği öngörülen hususların altı ay içerisinde giderilmesi.

 

YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜLERCE HER YIL DÜZENLENCEK BELGELER NELERDİR ?

Cevap : Yetkilendirilmiş yükümlü sertifika sahiplerince her yıl “soru formunun güncellenmesi” ve “yıllık faaliyet raporunun hazırlanması” gerekmektedir.

Bu raporların hazırlanmasında sertifikanın düzenlenme tarihi esas alınır ve bu belgeler sertifika düzenleniş tarihinden itibaren on iki aylık dönemi kapsayacak şekilde hazırlanır.

Güncellenen soru formları ilgili oldukları dönemi izleyen 3 ay içerisinde hazırlanarak 15 gün içerisinde sertifikayı düzenleyen bölge müdürlüğüne ibraz edilir.

YILLIK FAALİYET RAPORU NASIL DÜZENLENMELİDİR?

Cevap : Sertifikanın düzenlendiği tarihten sonraki her on iki aylık dönem sonunda sertifika kapsamında gerçekleştirilen gümrük işlemlerinin usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen kişilerce, bu dönemlerin sonuna tekabül eden tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar incelenir. Bu inceleme neticesinde “yıllık faaliyet raporu” düzenlenir.

Hazırlanan bu raporun sertifika sahibi firma tarafından inceleyerek varsa itirazlarını bildirir. Üzerinde sertifika sahibinin onayı da bulunan yıllık faaliyet raporu 5 gün içerisinde sertifikayı düzenlemiş olan bölge müdürlüğüne gönderir.

Tespit işlemlerini gerçekleştirerek raporu düzenlemiş olan bu kişilerin zıyaa uğratılacak vergiler ve kesilecek cezalar bakımından sertifika sahibi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumluluğu bulunmaktadır.

SERTİFİKA SAHİPLERİNİN KOŞULLARI KARŞILAMAYA DEVAM EDİP ETMEDİĞİ NASIL İZLENMEKTEDİR?

Cevap : Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasına ilişkin koşullar ile sertifika kapsamı yetki ve izinlerin verilmesine ilişkin koşulların sağlanmaya devam edilip edilmediği Sertifikanın geçerlilik süresi boyunca Bakanlıkça düzenli olarak takip edilecektir.

Yetkilendirilmiş yükümlülerin izlenmesine ilişkin söz konusu takipler; sertifika sahiplerince her yıl güncellenen Soru Formu (Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinin 2 no.lu eki) , yıllık olarak düzenlenen faaliyet raporları ve Bakanlık veri tabanları üzerinden gerçekleştirilir ve gerekli durumlarda tesislerde yerinde inceleme yapılır.

Ayrıca, yetkilendirilmiş yükümlülerce gerçekleştirilen gümrük işlemleri planlı bir şekilde sonradan kontrole tabi tutulur. Bu kontroller sırasında sertifika sahiplerine ait yıllık faaliyet raporu dikkate alınır ve koşulların karşılanmaya devam edilip edilmediği de bakılır

YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ STATÜSÜNE İLİŞKİN YAPTIRIMLAR NELERDİR?

Cevap : Sertifika sahiplerine sertifika ve sertifikaya bağlı hak ve yetkileri etkileyecek şekilde gümrük idaresince askıya alma, geri alma ve iptal olmak üzere üç tür yaptırım uygulanır.

SERTİFİKANIN ASKIYA ALINMASI PROSEDÜRÜ NASIL İŞLETİLİR?

Cevap : Sertifika aşağıdaki durumlarda askıya alınır;

1- Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası için aranan koşullardan herhangi birinin artık karşılanmaması.

  • Bu durumun bildirilmesi halinde, eksikliklerin giderilebilmesi için 30 gün süre tanınır. Ancak sertifika sahibi tarafından herhangi bir bildirimde bulunulmadan bu durumun gümrük idaresince tespit edilmesi ya da bu durumun kamunun emniyet ve güvenliğine, kamu sağlığına veya çevreye karşı tehdit oluşturması halinde, 30 günlük askıya alma süre tanınmaksızın derhal uygulanır.
  • Eksiklikler tanınan süre içerisinde giderilemezse yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası 30 gün süreyle askıya alınır.
  • Askıya alma süresi, eksikliklerin giderilebileceğine dair inandırıcı bilgi ve belge sunulması kaydıyla 30 gün süreyle uzatılabilir.

2- Kesinleşmiş gümrük vergisi/ceza borcunun ödenmemesi.

  • Bu borç ödeninceye kadar statü askıya alınır.

3- Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünce risk oluşturulabileceği öngörülen hususların altı ay içerisinde giderilmemiş olması.

  • Bu hususlar giderilinceye kadar statü askıya alınır.

4- Sertifikanın izlenmesi sürecinde firma tarafından hazırlanması/hazırlatılması gereken form ya da raporun süresinde ibraz edilmemiş olması.

  • Bu belgeler ibraz edilinceye kadar statü askıya alınır.

5- Firma bilgilerinde yapılan değişikliğin beş iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirilmemiş olması.

  • Bu değişiklikler bildirilinceye kadar statü askıya alınır.

6- Sertifika sahibi firmanın, taşıma yaptırdığı araç sürücüsü ya da taşıma yaptırdığı yetkilendirilmiş yükümlü olmayan kişi hakkında kanun ve uluslararası anlaşmalarla ithali, ihracı veya transiti yasaklanmış eşyanın taşınması veya karayolu taşıtı ya da konteynerlerin insan ticareti veya göçmen kaçakçılığına konu edilmesi nedeniyle dava açılmış olması.

  • Statü üç ay süreyle askıya alınır.

7- Sertifika sahibi firmanın sertifika sahibi olmayan bir firmayı devralması halinde, bu durumun ilgili bölge müdürlüğüne beş iş günü içerisinde bildirilmemesi ve altmış iş günü içerisinde yeniden sertifika başvurusunda bulunulmaması.

  • Yeniden sertifika almaya hak kazanıncaya kadar statü askıya alınır.

SERTİFİKANIN ASKIYA ALINMASININ ETKİSİ NEDİR?

Cevap : Sertifikanın askıya alındığı süre boyunca sertifika kapsamı hak ve yetkilerden yararlanılamaz. Ancak askıya alma, askıya alma işleminden önce başlamış ve tamamlanamamış gümrük işlemlerini etkilemez.

SERTİFİKANIN GERİ ALINMASI PROSEDÜRÜ NASIL İŞLETİLİR?

Cevap : Sertifika aşağıdaki durumlarda geri alınır;

1- Askıya alma süresi bitmesine rağmen kaybedilen koşulların tekrar sağlanamaması.

  • Koşullar yeniden sağlayıncaya kadar sertifika geri alınır.

2- Yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin %10’undan fazlasına sahip ortaklar ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisi bulunanlar hakkında kamu güvenliğini tehdit edici ciddi suç veya ciddi boyutta mali suçlardan dolayı dava açılması.

  • Bu kişiler beraat edinceye kadar sertifika geri alınır.

3- Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün tanınmasına ilişkin koşullarda değişiklik yapılması veya ilave koşulların eklenmesi ya da koşulların değerlendirilmesine ilişkin kriterlerde değişiklik yapılması halinde altı aylık süre içerisinde bu değişikliklere uyum sağlanmamış olması.

  • Altı aylık süre sonundan itibaren bu değişikliklere uyum sağlanıncaya kadar sertifika geri alınır.

4- Sertifika sahibince talep edilmesi.

SERTİFİKANIN GERİ ALINMASININ ETKİSİ NEDİR?

Cevap : Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasının geri alınması durumunda, geri alma süresince sertifika kapsamı tüm hak ve yetkiler de geri alınır. Ancak geri alma, geri alma işleminden önce başlamış ve henüz tamamlanmamış gümrük işlemlerini etkilemez.

 

SERTİFİKANIN İPTALİ PROSEDÜRÜ NASIL İŞLETİLİR?

Cevap : Sertifika aşağıdaki üç durumda iptal edilir;

1- Sertifikanın yanlış veya eksik bilgilere ya da sahte belgelere dayanılarak verildiğinin anlaşılması.

2- Yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin %10’undan fazlasına sahip ortaklar ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisi bulunanlar hakkında kamu güvenliğini tehdit edici ciddi suç veya ciddi boyutta mali suçlardan dolayı kesinleşmiş yargı kararı bulunması.

  • Yönetim kurulu üyesi veya şirket sermayesinin %10’undan fazla paya sahip olmayıp gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisi bulunanlar hakkında kamu güvenliğini tehdit edici ciddi suç veya ciddi boyutta mali suçlardan dolayı kesinleşmiş yargı kararının verilmiş olması halinde ise sertifika iptal edilmez bunun yerine askıya alma prosedürü işletilir.

3- Sertifika kapsamı hak ve yetkiler ile özel tipte mühürlerin başkası adına kullanılması.

 

SERTİFİKANIN İPTALİNİN ETKİSİ NEDİR?

Cevap : Sertifikanın iptal edilmesi halinde sertifikaya bağlı tüm hak ve yetkiler de iptal edilir.

Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikaları iptal edilen firmalar 3 yıl süreyle sertifika başvurusunda bulunamazlar.